Wat mag het kosten?

Re-integratie

Dit voorstel gaat over de voortzetting en versterking van de re-integratie- en participatieaanpak. In de huidige meerjarenbegroting daalt dit budget in 2027 fors, omdat de middelen voor 'Fier Verdiept' destijds alleen incidenteel voor 2026 zijn opgenomen.
Voor de ambities uit het Coalitieakkoord 2022–2026 en het raadsbesluit 'Fier Verdiept' is een versterking van de preventieve aanpak nodig.
Dit doen we door de begeleiding van langdurig bijstandsgerechtigden te intensiveren. Dit sluit aan bij de wettelijke verplichtingen (vanaf 2027) vanuit  'Participatiewet in Balans' om extra in te zetten op effectief maatwerk naar maatschappelijk meedoen. Het rendement van deze investering is maatschappelijk van aard (onder andere stijging van vitaliteit, vrijwillige inzet en een weerbaardere samenleving met groei in sociale cohesie). Hiermee draagt het ook bij aan de beheersbaarheid van verschillende maatschappelijke kosten.
Om de focus op de beoogde effecten en impact te garanderen, zetten deze middelen projectmatig in. Dit maakt gerichte sturing en monitoring mogelijk.

Daarnaast is er een bedrag van € 100.000 op de (tijdelijke) meerkosten voor het re-integratie-budget door het project 1M2O (1 Missie 2 Organisaties) dat in 2025 is gestart. 2027 is het eerste begrotingsjaar waarin we daarin op kunnen anticiperen. Het gaat om een voorinvestering (bekostiging werkervaringsplaatsen bij WAA) die op basis van de businesscase 1M2O vanuit een slim financieringsconstruct zichzelf na 2 jaar terugverdient.

Herziening subsidieplafond voor subsidieregel sociale basis

In 2026 starten we met het herijken van de subsidieregeling sociale basis.
Het doel van deze herijking is een gedragen structureel budget vanaf 2028. Dit is nodig om de inhoudelijk ambities en het beschikbare bedrag met elkaar in balans te brengen.

Participatie (IU)

De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt door de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2026. Daarnaast verandert de budgetverdeling voor de rijksbijdrage beschut werk door een nieuwe verdeelsleutel.

Rijksbijdrage beschut werk

Landelijk wordt de loonwaardesystematiek aangepast. Dit betekent lokaal dat de uitgaven voor loonkostensubsidies voor de doelgroep beschut werk toenemen. Deze rijksbijdrage is een compensatie voor de toename van de kosten.
De rijksbijdrage stijgt jaarlijks, tot 2027, omdat het aantal beschut werkers zal toenemen. Naar verwachting treedt vanaf 2028 een wetswijziging in werking. Dan wordt het extra budget onderdeel van het budget voor de bijstand en loonkostensubsidies.

KanDoen

De afgelopen jaren stegen de kosten voor KanDoen. Om hier richting de toekomst op bij te sturen  starten we een traject op om de toekomstige positionering en ontwikkeling van KanDoen te evalueren. De uitkomsten van deze evaluatie zijn de basis voor eventuele vervolgbesluitvorming. Voor dit traject gelden de huidige financiële kaders als uitgangspunt.

Geldzorgenbeleid

De groei van Venlo en het huidige geldzorgenbeleid zorgen voor een groter dan voorzien verwacht gebruik door de doelgroep. Volgens de prognose groeit gebruik van de bijzondere bijstand met naar verwachting 20% meer aanvragen. Om aan deze stijgende maatschappelijke vraag te voldoen, is een budgetuitbreiding van € 200.000 nodig.

Tegenover deze claim staat een structurele meevaller van € 20.000 op het dossier Menstruatie-uitgiftepunten (MUP’s). De uitvoering hiervan blijkt structureel goedkoper dan initieel geraamd.

Het netto-effect op deze begrotingspost is hiermee € 180.000.
Zoals in de inleiding aangegeven zijn deze middelen voor twee jaar meegenomen. Het voorstel is om op basis van een evaluatie het beleid inhoudelijk en financieel bij te stellen. Hierbij betrekken we ook de mogelijkheden rond de meedoenregeling.

Kwartiermaken Shared Service Center

Een nieuwe stichting (in oprichting) richt een Shared Service Centre (SSC) op- en in. Dit SSC wil ondersteuning bieden aan de besturen van gemeenschapsaccommodaties en aan vrijwilligers(organisaties). De gemeenteraad besloot op 29 november 2023 bij vaststelling van het beleidskader ‘Koers Gemeenschapsaccommodaties Venlo 2023-2033’, te streven naar de realisatie van een SSC voor de ondersteuning van de besturen van gemeenschapsaccommodaties. Vanuit voortschrijdend inzicht en koppelkansoverwegingen richten we het SSC niet alleen op gemeenschapsaccommodaties, maar ook op de SSC-gedachte die in de Uitvoeringsagenda Vrijwilligers staat.

Aanpak Opvang Ontheemden en Asiel

De Regeling Tijdelijke Bescherming eindigt vooralsnog in maart 2027, maar de opgavetaak blijft minimaal 1 jaar na afloop van de RTB bestaan. Er wordt landelijk toegewerkt om de rechtspositie van Oekraïners zoveel mogelijk te normaliseren. Daarmee komen (extra) vraagstukken richting gemeente op het gebied van onder andere sociale zekerheid. Daarom reserveren we voor 2027 en 2028 middelen om de opvangtaken voort te zetten en als voorbereiding op de veranderende status van ontheemden.

Sociale basis herziening

De feitelijke aanbestedingswaarde van de opdracht Kansrijk Venlo ligt structureel lager dan het hiervoor gedekte bedrag in de staande begroting. Door de jaarlijkse indexering groeit dit positieve verschil in absolute zin mee in de meerjarenbegroting.

Volgens de geldende begrotingsspelregels zetten we dit structurele exploitatievoordeel als ruimteschepper in en brengen we dit via deze mutatie definitief in beeld. In 2027 is er een lager voordeel omdat vanuit dit voordeel op sociale basis in dat jaar een pilot wordt gefinancierd om op preventie van jeugdproblematiek in te zetten. Daarnaast is deze ruimteschepper voor € 150.000 structureel ingezet op een preventieve inzet van € 150.000 jaarlijks aan een inzet van de methodiek 'positieve gezondheid in de wijk', deze inzet is nauw op de sociale basis uitgelijnd.

WSW bijstellen

Op basis van positieve bedrijfsresultaten en een sneller dan geraamde uitstroom van Wsw-medewerkers, ontstaat er een meerjarig exploitatievoordeel. Dit voordeel nemen we afbouwend structureel in de begroting op. Reden voor deze afbouw is de verwachting dat bij de uitvoeringsorganisatie WSW de uitstroomtrend keert en de exploitatielasten in de toekomst stijgen.

Het huidige voordeel is enerzijds lokaal (bedrijfsresultaat) en anderzijds landelijk (versnelde Wsw-uitstroom) gedreven. Er is een financieel risico op de middellange termijn: zodra het Rijk het landelijke macrobudget Wsw herijkt op basis van de werkelijke (hogere) uitstroom, daalt dit macrobudget. Dit heeft een nagenoeg evenredig negatief effect op dit gemeentelijke voordeel. Omdat deze herijking door het Rijk vooralsnog niet is ingepland, boeken we het voordeel nu conform de actuele realisatie in.

Inkomensondersteuning en BUIG

Dit is het resultaat van de analyse en doorrekening op hoe de landelijke aannames op de ontwikkeling van bijstand (prijs en aantal) zich naar de Venlose begroting doorvertalen. Op basis van de huidige beschikkingen (nader voorlopig budget BUIG) levert dit voor 2027 genoemd voordelig effect op.