We werken aan een duurzaam, toekomstbestendig, betrouwbaar, betaalbaar en rechtvaardig energiesysteem dat ruimte biedt aan de verdere ontwikkeling van Venlo.
Een toekomstbestendig energiesysteem
De energietransitie vraagt om een fundamenteel andere benadering van energie. De productie van duurzame energie staat niet alleen meer centraal, maar de ontwikkeling van een robuust energiesysteem waarin vraag en aanbod beter met elkaar in balans zijn. Energiebesparing, duurzame opwekking, warmte, opslag, flexibiliteit en energie-infrastructuur zijn de bouwstenen van dit systeem. Met het Beleidskader Nieuwe Energie 2.0 werken we aan een energiesysteem dat voldoende capaciteit biedt voor woningbouw, economische ontwikkeling en maatschappelijke voorzieningen. Tegelijkertijd verminderen we de afhankelijkheid van fossiele energie en zorgen we ervoor dat de energievoorziening ook op lange termijn betrouwbaar, betaalbaar en toegankelijk blijft voor inwoners en bedrijven.
Netcongestie en energie als onderdeel van ruimtelijke ontwikkeling
Een van de grootste uitdagingen voor de komende jaren is netcongestie. De beperkte transportcapaciteit van het elektriciteitsnet heeft directe gevolgen voor woningbouw, bedrijvigheid, maatschappelijke voorzieningen en de verdere ontwikkeling van Venlo. Energie verschuift daarmee van een sectoraal beleidsvraagstuk naar een integraal onderdeel van ruimtelijke ontwikkeling en stedelijke programmering. Daarom werken we aan een integrale gemeentelijke aanpak van netcongestie, gebaseerd op drie samenhangende sporen:
- Spoor 1 – Ontwikkelen van de energie-infrastructuur. Samen met onze partners werken we aan de uitbreiding van de energie-infrastructuur, zodat voldoende capaciteit beschikbaar komt voor de groei van Venlo en de energietransitie;
- Spoor 2 – Programmeren en ruimtelijk sturen van de energievraag. Door energie integraal mee te nemen in stedelijke programmering, gebiedsontwikkeling en ruimtelijke planvorming stemmen we de toekomstige energievraag beter af op de mogelijkheden van het energiesysteem;
- Spoor 3 – Slimmer benutten van de beschikbare netcapaciteit. We stimuleren energiehubs, energieopslag, flexibiliteit en congestiemanagement om de beschikbare capaciteit efficiënter te benutten en de gevolgen van netcongestie te beperken.
We nemen energie-infrastructuur, netcapaciteit en de toekomstige energievraag vanaf het begin mee in ruimtelijke keuzes. Daarmee voorkomen we dat een gebrek aan energiecapaciteit de ontwikkeling van woningen, bedrijvigheid en maatschappelijke voorzieningen belemmert. Samen met Enexis, TenneT, de provincie Limburg, de RES-partners en het Rijk werken we aan een toekomstbestendig energiesysteem. We reserveren tijdig ruimte voor energie-infrastructuur, gezamenlijke capaciteitsprognoses en stemmen investeringen in het energiesysteem goed op elkaar af.
Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten woningbouw- en onderwijshuisvestingsprojecten tot tien jaar vooruit aanmelden voor transportcapaciteit. Dit kan via de landelijke werkwijze 'Eerder aanvragen'. Hierdoor verschuift de gemeentelijke rol van faciliterend naar meer regisserend. We richten hiervoor een transparant en juridisch geborgd proces in, met beleidsregels en een integrale netimpactinventarisatie. Daarmee kunnen we ruimtelijke ontwikkelingen, woningbouw en energie-infrastructuur beter op elkaar afstemmen en zetten we beschikbare netcapaciteit doelgericht in.
Warmtetransitie en publieke regie
Ook de warmtetransitie vraagt om een versterkte gemeentelijke regierol. Met ons vastgestelde Warmteprogramma bepalen we per wijk welke warmteoplossing het meest toekomstbestendig is. We beschouwen warmte en elektriciteit integraal, zodat keuzes bijdragen aan een efficiënt energiesysteem én de belasting van het elektriciteitsnet beperken.
Voor Venlo-Zuid is de verdere ontwikkeling van het collectieve warmtenet een belangrijke volgende stap. Met de oprichting van Warmtebedrijf Hagerhof B.V. legden we een belangrijke basis. Met de ontwikkeling van collectieve warmte verandert ook de rol van de gemeente. Waar de gemeente voorheen vooral kaderstellend en faciliterend was, vraagt de warmtetransitie steeds nadrukkelijker om publieke regie op een onderdeel van de energie-infrastructuur. Collectieve warmte levert niet alleen een bijdrage aan de klimaatdoelstellingen. Het kan ook de druk op het elektriciteitsnet verminderen en gebiedsontwikkelingen mogelijk maken. De ontwikkeling van een warmtenet vraagt tegelijkertijd om omvangrijke investeringen en een zorgvuldige afweging van maatschappelijke meerwaarde, publieke belangen, betaalbaarheid en financiële risico's. Daarom gebeurt de verdere ontwikkeling gefaseerd, zodat we toekomstige investeringsbesluiten kunnen nemen op basis van een zorgvuldig uitgewerkte businesscase en landelijke ontwikkelingen rondom publieke warmtebedrijven.
Verduurzaming van woningen, maatschappelijk vastgoed en bedrijven
Naast de ontwikkeling van het energiesysteem blijven we investeren in energiebesparing en de verduurzaming van de gebouwde omgeving. We ondersteunen particuliere woningeigenaren met subsidies en ontzorgingsprogramma's voor isolatie, warmtepompen en andere energiebesparende maatregelen. Daarmee verlagen we energiekosten, beperken we energiearmoede en zorgen we ervoor dat zoveel mogelijk inwoners kunnen deelnemen aan de energietransitie. Bij verduurzamingsmaatregelen blijft aandacht bestaan voor natuurinclusief werken. Daarom werken we samen met de provincie Limburg aan een soortenmanagementplan.
Ook de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed blijft een belangrijke prioriteit. We benutten de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek om de uitvoering te versnellen. Dat doen we onder meer door betere samenwerking met gebruikers, een passende financiële systematiek en een verbeterde monitoring van het gemeentelijk energieverbruik.
Op bedrijventerreinen stimuleren we energiebesparing, duurzame opwekking, flexibiliteit en de ontwikkeling van energiehubs. Daarmee versterken we het duurzame vestigingsklimaat en de beschikbare capaciteit van het energiesysteem.
Regionale samenwerking en governance
Veel onderdelen van het energiesysteem houden niet op bij de gemeentegrens. Daarom blijft Venlo samenwerken binnen de Regionale Energiestrategie Noord- en Midden-Limburg. Als centrumgemeente faciliteert Venlo de regionale beleidsafstemming en kennisdeling rondom de energietransitie. De regionale samenwerking ontwikkelde de afgelopen jaren van voornamelijk beleidsmatige afstemming naar een samenwerking met steeds vaker gezamenlijke programma's en projecten. Daarom evalueren we de huidige governance en centrumregeling samen met de regiogemeenten. We kijken daarbij naar de taken, bevoegdheden, verantwoordelijkheden en risico's die samenhangen met de rol van Venlo als centrumgemeente. De evaluatie biedt daarmee inzicht in de mate waarin de huidige inrichting van de samenwerking nog aansluit bij de ontwikkeling die de regionale samenwerking de afgelopen jaren heeft doorgemaakt.