Meedoen

Sociale Basis
Bijdrage aan Meedoen:
Kansrijk Venlo is de nieuwe, tienjarige impact gedreven opdracht van de gemeente Venlo voor het versterken van de sociale basis. Het programma richt zich op het versterken van inwoners, buurten en gemeenschappen door preventief, dichtbij en samen te werken aan participatie, zelfredzaamheid en verbondenheid. Vanaf 1 april 2026 bieden Buurtkracht Venlo en IMPACT077 brede maatschappelijke ondersteuning aan kinderen, jongeren, volwassenen en gezinnen.
Een belangrijke beweging binnen de sociale basis is het tijdig bieden van laagdrempelige ondersteuning en het versterken van eigen kracht en netwerken. Zo kunnen inwoners zo passend mogelijk worden geholpen in hun dagelijks leven en kunnen we mogelijk een beroep op zwaardere vormen van ondersteuning voorkomen of afbouwen. Daarbij is collectieve ondersteuning het uitgangspunt: laagdrempelig, wijkgericht en gericht op ontmoeting, meedoen en het versterken van netwerken en gemeenschapskracht.
Buurtkracht Venlo en IMPACT077 doen dit niet alleen, maar samen met inwoners, vrijwilligersinitiatieven, partners en gemeenschappen. Daarom kiezen we voor een unieke samenwerking, gebaseerd op vertrouwen, een gedeelde visie en heldere impactdoelen, waarbij we gezamenlijk al lerend blijven ontwikkelen en verbeteren.

Sociale Basis
Een sterke sociale basis is onmisbaar voor het samenleven in wijken en dorpen. Daarmee bedoelen we het geheel aan initiatieven, voorzieningen en organisaties die bijdragen aan een samenleving waarin mensen zich gezien voelen, mee kunnen doen en elkaar ondersteunen. Met de nieuwe opdracht Kansrijk Venlo, die aan Buurtkracht Venlo en IMPACT077 is gegund, wordt met hernieuwde kracht en koers voortgebouwd aan het behoud en vergroten van het geheel dat we samenleving noemen.
Ook versterken we de bredere sociale basis met subsidies aan activiteiten die een bijdrage leveren aan het voorkomen van eenzaamheid, armoede en het bevorderen van zelfredzaamheid; cultuur en sport spelen daarbij een belangrijke rol. We zetten vooral in op het activeren en het met elkaar verbinden van inwoners en organisaties.

Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord
Afgelopen jaren werkten partijen uit zorg- en welzijn met gemeenten aan het Integraal ZorgAkkoord (IZA). Doel van het akkoord is de zorg houdbaar, toegankelijk en kwalitatief goed te houden. Dat is nodig omdat de zorg onder grote druk staat. Dit komt door een grotere zorgvraag en meer complexiteit en door te weinig zorgpersoneel. Het akkoord leidde tot meer regionale samenwerking en gezamenlijke planvorming. Ook kwam er een beweging op gang van zorg naar gezondheid. Vanaf 2027 gaat het IZA over in het AZWA, het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord. Daarin is meer aandacht en een sterkere rol voor het sociaal domein. Hierdoor wordt de beweging van zorg naar gezondheid en preventie nog meer benadrukt. Met basisfunctionaliteiten in elke gemeente streven we naar structurele financiering voor het sociaal domein en de rol binnen de grote beweging. Het doel is om de gemeenschappen te versterken, preventie en bestaanszekerheid te bevorderen, een sterke sociale basis neer te zetten en ondersteuning dicht bij de inwoners te organiseren zodat hulpvragen worden opgevangen en zwaardere zorg voorkomen.

Mantelzorg & Vrijwilligers
We zetten ons in voor ouderen die langer zelfstandig willen wonen, zeker met oog op de vergrijzing. We besteden specifieke aandacht aan thema’s als eenzaamheid, valpreventie, mantelzorg en dementie. De uitvoeringsagenda’s mantelzorg en vrijwilligerswerk zijn vastgesteld in 2024. Deze geven hier invulling en richting aan. Voor 2027 verwachten we dat een vanuit de samenleving gerund Shared Service Centre operationeel is om aan de behoeften en de belangen van vrijwilligers(organisaties), waaronder gemeenschapsaccommodaties, te ondersteunen.

Inclusie
Vanuit de Venlose Inclusie Agenda voeren we binnen de beschikbare middelen onder andere acties uit op toegankelijkheid, inclusief onderwijs en een inclusieve samenleving. We willen zelf het goede voorbeeld geven.
Daarnaast werkt de gemeente Venlo  samen met Anti discriminatie voorziening Limburg (ADV-Limburg) aan de preventie en bestrijding van discriminatie. Hiervoor ontvangen gemeenten via het gemeentefonds structurele middelen, die in 2027 worden verstrekt op basis van € 0,14 per inwoner.
Een deel van deze middelen wordt ingezet voor de ondersteuning van ADV-Limburg bij de uitvoering van de wettelijke taken rondom het melden van discriminatie. De resterende middelen worden benut voor activiteiten die bijdragen aan de bewustwording van inclusie en diversiteit binnen de gemeente.

Bestaanszekerheid
Op basis van het Beleidskader Geldzorgenbeleid bouwen we door aan de maatschappelijke en financiële infrastructuur die nodig is voor het vergroten en bestendigen van bestaanszekerheid voor Venlonaren. Dit doen we aan de hand van het uitvoeringsprogramma geldzorgen. Binnen het beleidskader Geldzorgen werken we vanuit een brede blik aan het ondersteunen van mensen met financiële zorgen in Venlo. De focus ligt op het investeren in samenwerkings­verbanden, preventie en vereenvoudigen van onze regelingen en toegang. Daarnaast investeren we in een onderwijsprogramma om te werken aan financiële kennis en vaardigheden.

Venloos Verbond
In 2026 is een eerste verkenning gestart naar de mogelijkheden voor een Venloos Verbond: een samenwerking van maatschappelijke initiatieven, ondernemers, filantropen en gemeente die gezamenlijk willen bijdragen aan maatschappelijke impact in Venlo.
In 2027 wordt deze verkenning verdiept en verbreed. We bouwen het netwerk verder uit, brengen gezamenlijke ambities en mogelijke bijdragen in beeld en organiseren ontmoetingen tussen betrokken partijen. Op basis daarvan verkennen we welke organisatie- en governancestructuur passend is om het Venloos Verbond duurzaam vorm te geven.

Maatschappelijk Meedoen Budget
In februari 2026 heeft de gemeenteraad met brede steun de motie 'Naar een Maatschappelijk Meedoen Budget' aangenomen. Met deze motie heeft de raad het college opdracht gegeven een voorstel uit te werken voor een vernieuwde regeling die inwoners met een laag inkomen ondersteunt bij deelname aan maatschappelijke, sportieve, culturele en educatieve activiteiten. Hiermee wordt beoogd drempels voor maatschappelijke participatie te verlagen en de toegankelijkheid van bestaande voorzieningen te verbeteren.
De uitwerking van deze motie vindt gedurende 2026 plaats. Er wordt onderzocht wat er nodig is om het Maatschappelijk Meedoen Budget in Venlo in te voeren, en welke maatschappelijke, financiële, juridische en uitvoeringstechnische consequenties daaraan verbonden zijn.
In november 2026 neemt de gemeenteraad een richtinggevend besluit over de toekomstige inrichting van het Maatschappelijk Meedoen Budget. De te maken keuzes zijn bepalend voor de omvang van de doelgroep en daarmee voor de omvang van het benodigde budget. Omdat deze inhoudelijke keuzes nog niet zijn vastgesteld, kan op dit moment nog geen realistische structurele budgetraming worden opgesteld. Na besluitvorming door de raad worden de gekozen uitgangspunten vertaald naar een of meerdere concrete scenario's en een daarbij passende budgettaire uitwerking. Deze uitwerking vormt de basis voor de verdere begrotingsvorming en implementatie.

Re-integratie en participatie
De Participatiewet biedt een vangnet voor inwoners die niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Daarnaast stimuleert de wet participatie via ondersteuning naar werk en, waar nodig, inkomensaanvulling. Werk biedt echter meer dan inkomen: het geeft structuur, sociale verbinding en eigenwaarde. Daarom werken we aan een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen naar vermogen kan bijdragen, ongeacht achtergrond, leeftijd of beperking.
Niet voor iedereen is werk (direct) haalbaar. Voor deze groep is passende ondersteuning nodig om op andere manieren actief te blijven in de samenleving. Samen met partners als WAA Groep, werkgevers, UWV, onderwijsinstellingen en arbeidsbemiddelaars bieden we daarom maatwerk in begeleiding en ondersteuning gericht op werk of andere vormen van meedoen.
Er zijn ook maatschappelijke initiatieven als Buurten met Talent en gemeentelijke programma’s als Basisvaardigheden die inzetten op het benutten van onbenut potentieel. Dit levert niet alleen sociaal en maatschappelijk rendement op, maar ook economisch voordeel op de lange termijn.
We ontwikkelen en werken steeds mensgerichter en integraler, mede op basis van beleids- en uitvoeringskader Fier Verdiept. Met aandacht voor integraler werken en maatwerk waar nodig ondersteunen we inwoners die tussen wal en schip dreigen te vallen.
De gefaseerde invoering van de Participatiewet in Balans vanaf 2026 speelt hierop in met eenvoudigere regels, meer vertrouwen en ruimte voor maatwerk. Dit soort veranderingen vragen om tijd, focus, vertrouwen en geduld.

WSW, WAA en Participatiewet
De Wet sociale werkvoorziening (Wsw) blijft belangrijk voor mensen die ondersteuning nodig hebben om passend werk te vinden. De WAA Groep NV voert deze wet uit voor de gemeente Venlo. Sinds een aantal jaren zijn de aandelen van de WAA volledig in handen van de gemeente. Hiermee borgen we het behoud en de ontwikkeling van deze sociale infrastructuur.
De WAA werkt sindsdien voor de Gemeenschappelijke Regeling (GR WAA) en voor de gemeente Venlo in het kader van de Participatiewet. Zo ontstaat meer samenhang tussen de Wsw-doelgroep en inwoners met een bijstandsuitkering die begeleiding nodig hebben naar (en bij) werk.
Het netwerk en de aanpak van de WAA blijkt al langere tijd effectief. Daarom benutten we inverdieneffecten uit de Participatiewet om de kennis en infrastructuur van de WAA duurzaam in te zetten als opstapje voor inwoners met (tijdelijk) beperkte arbeidsmogelijkheden.
Het is een groeiproces om het duurzaam sociaal detacheringsbedrijf en gemeentelijke uitvoering van de Participatiewet aan elkaar te verbinden. Het is belangrijk om steeds aandacht te blijven houden voor de (on)mogelijkheden van de betreffende inwoner. Cultuur en werkwijze zijn cruciaal.

KanDoen
KanDoen is het Venlose buurt- en ontwikkelbedrijf voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hier krijgen mensen met een Wsw-dienstverband of een voorziening vanuit de Participatiewet de kans om (werk)ervaring op te doen, talenten te ontwikkelen en weer actief deel te nemen aan de samenleving. KanDoen wordt uitgevoerd door een combinatie van drie bedrijven, de gemeente Venlo en de WAA.
Ook in 2027 blijft KanDoen functioneren als buurtgerichte werk- en activiteitenlocatie in de wijk. De nadruk ligt op inclusie, buurt-verbinding, vergroten van zelfvertrouwen en het versterken van relevante vaardigheden.
Binnen de lopende opdracht richt KanDoen zich de komende periode nog meer op samenwerking met lokale partners en bredere maatschappelijke integratie. De huidige aanbesteding loopt tot eind 2027. Met het oog daarop loopt een verkenning op mogelijke vervolgopties.

Ontwikkelingen ontheemden en AZC
De gemeente Venlo heeft op basis van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen een wettelijke taak om bij te dragen aan voldoende opvangplaatsen en evenwichtigere verdeling van asielzoekers. Het college verleende in 2026 daarom een omgevingsvergunning aan het COA voor de eerste fase van de realisatie van een asielzoekerscentrum (azc) op de locatie van het voormalige Klooster Bethanië. In het vierde kwartaal 2026 werd het azc operationeel. Na het eerste jaar volgt een evaluatie. Daarna volgt besluitvorming over fase 2 van het azc. Voor de realisatie van fase 2 biedt het bestemmingsplan en eerder verleende vergunningen geen uitkomst. Dit betekent dat er opnieuw een omgevingsvergunning nodig is, in ieder geval voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Hiervoor is een bindend advies van de gemeenteraad nodig.

Daarnaast vangt de gemeente sinds 2022 Oekraïense ontheemden op in diverse gemeentelijke opvanglocaties. De nadruk ligt steeds meer op zelfredzaamheid. Nu de oorlog voortduurt, komt ook steeds meer de vraag op of Oekraïners in Nederland kunnen blijven. Hoewel het Rijk wil inzetten op terugkeer, geeft op dit moment het merendeel aan dat zij in Nederland willen blijven. Dat zorgt voor een groeiende behoefte aan taalvaardigheid, werk op niveau en een eigen woonplek. Daarmee wordt het opvangvraagstuk steeds meer een huisvestingsvraagstuk. Komend jaar onderzoeken we hoe dit huisvestingsvraagstuk geplaatst kan worden binnen meerdere huisvestingsopgaven.